Vermet

Strona główna » Materiały » Tekstolit TcF i PET

Tekstolit na wymiar - płyty, wałki i tuleje TCF

Tekstolit na wymiar to formatki, tuleje i gotowe detale z laminatu bawełniano-fenolowego, cięte i obrabiane według specyfikacji albo rysunku technicznego. Tekstolit ma dobre właściwości mechaniczne i izoluje elektrycznie, dlatego pracuje zarówno w węzłach tarcia maszyn, jak i w aparaturze elektroenergetycznej. W vermet.com.pl dostarczamy płyty tekstolitowe TCF w standardowych formatach oraz płyty z tekstolitu docięte na wymiar klienta.

Właściwości i odmiany tekstolitu (TCF, Rezotex, Turbax)

Tekstolit to termoutwardzalny laminat wysokociśnieniowy ze sprasowanych warstw tkaniny bawełnianej nasyconej żywicą fenolową. W produkcji pakiet prasuje się w wysokiej temperaturze i pod dużym naciskiem. Utwardzona żywica już nie mięknie. Laminaty fenolowe należą do najstarszych materiałów konstrukcyjnych z grupy tworzyw sztucznych i nadal mają szerokie zastosowanie w wielu gałęziach przemysłu.

Ten sam materiał jest sprzedawany pod kilkoma nazwami:

  • TCF (tekstolit TCF-1, TCF-2, TCF-5),
  • Rezotex (rezoteks) i Turbax,
  • Novotex (nowotex), Textolit i Textit,
  • Tufnol,
  • płyty bawełniano-fenolowe.

Tekstolitem potocznie nazywa się też odrębne materiały. W laminacie papierowo-fenolowym PCF (PF CP, Hp 2061), czyli getinaksie, żywicą fenolową nasyca się papier zamiast tkaniny. Getinaks jest tańszy od tekstolitu, ale ma niższą wytrzymałość mechaniczną. Laminaty szklano-epoksydowe EP GC (np. G10, G11) wybiera się do pracy w wysokiej temperaturze, powyżej zakresu tekstolitu, i tam, gdzie parametry dielektryczne muszą być stabilne w wilgoci.

Klasyfikacja normowa PN-EN 60893 a typy TCF

Norma PN-EN 60893 dzieli laminaty bawełniano-fenolowe na gatunki PF CC według rodzaju tkaniny nośnej i przeznaczenia. Oznaczenia handlowe tekstolitu TCF mają w niej bezpośrednie odpowiedniki:

PN-EN 60893Oznaczenie TCFDIN 7735Charakterystyka
PF CC 201TCF-2, TCF-5Hgw 2082tkanina standardowa, gatunek do zastosowań mechanicznych i elektrycznych
PF CC 202TCF-1Hgw 2082.5lepsze właściwości dielektryczne, niższa nasiąkliwość
PF CC 203TCF-4Hgw 2083gęsto tkana tkanina, wyższe parametry mechaniczne

Płyty tekstolitowe TCF-5 to najbardziej rozpowszechniony typ na rynku. Do tulei, podkładek i prowadnic z tekstolitu zwykle wystarcza PF CC 201. Izolatory pracujące w wilgoci lepiej wykonać z płyt PF CC 202, gatunku o wyższej odporności na wilgoć. PF CC 203 charakteryzuje się gęstszym splotem i dokładniej odwzorowuje drobne kształty, dlatego wybiera się go do małych kół zębatych i detali z gęstą siatką otworów.

Właściwości fizykochemiczne, elektroizolacyjne i tribologiczne

Tekstolit łączy sztywność i wysoką wytrzymałość mechaniczną z samosmarnością i wysoką odpornością dielektryczną. Najważniejsze właściwości tekstolitu:

  • gęstość ok. 1,35 g/cm³, barwa brązowa,
  • dopuszczalna temperatura pracy ciągłej 120-125°C, krótkotrwale do 180°C,
  • wysoka wytrzymałość na ściskanie i stabilność wymiarowa,
  • niski współczynnik tarcia i mała ścieralność,
  • tłumienie drgań i hałasu,
  • dobre właściwości elektroizolacyjne (materiał nie przewodzi prądu),
  • niska nasiąkliwość,
  • wysoka odporność na oleje mineralne, smary i kontakt z substancjami ropopochodnymi,
  • łatwość obróbki skrawaniem.
  • wysoka odporność na oleje mineralne, smary i kontakt z substancjami ropopochodnymi,

Jako tworzywo termoutwardzalne tekstolit nie topi się i nie odkształca plastycznie w podwyższonej temperaturze. Dzięki nośnikowi z tkaniny bawełnianej materiał charakteryzuje się dobrą udarnością i odpornością na uszkodzenia mechaniczne. Odporności na działanie innych substancji chemicznych, zwłaszcza silnych kwasów i zasad, nie należy zakładać bez sprawdzenia dla konkretnego medium.

Formaty handlowe, grubości płyt i przelicznik masy

Płyty tekstolitowe są dostępne w grubościach od 0,2 do 150 mm (standardowo 0,5-100 mm), co pozwala dobrać arkusz do cięcia z minimalnym odpadem.

  • formaty płyt tekstolitowych: 1000 x 1000, 1000 x 2000, 610 x 2000, 1250 x 1350 i 1250 x 2750 mm,
  • wałki tekstolitowe (pręty prasowane): dostępne średnice 25-350 mm,
  • tuleje tekstolitowe i krążki: wykonanie pod wymiar.

Płyty tekstolitowe cieńsze niż 0,5 mm i grubsze niż 100 mm to warianty specjalne.

Masę płyty z tekstolitu 1000 x 2000 mm szacuje się ze wzoru: masa [kg] ≈ grubość [mm] x 2,7 (dla gęstości 1,35 g/cm³).

Płyty z tekstolitu TCF są półproduktem z naddatkiem na grubości. Powierzchnia bywa matowa, z widoczną strukturą tkaniny i drobnymi rysami. Dokładny wymiar i gładką powierzchnię daje dopiero planowanie lub szlifowanie płyty, więc rzeczywista masa odbiega od teoretycznej.

 

Grubość płyty z tekstolitu Orientacyjna masa arkusza 1000 x 2000 mm
5 mm ok. 13,5 kg
10 mm ok. 27 kg
50 mm ok. 135 kg
100 mm ok. 270 kg

Zastosowanie tekstolitu w przemyśle

Stabilność wymiarowa i samosmarność sprawiają, że tekstolit sprawdza się w węzłach tarcia oraz w układach elektroenergetycznych.

Jako tworzywo konstrukcyjne jest szeroko stosowany w budowie maszyn, energetyce i przemyśle hutniczym.

W mechanice maszyn płyty z tekstolitu i wałki służą do produkcji elementów:

Łożyska i tuleje ślizgowe, panewki

Cichobieżne koła zębate i listwy zębate

Prowadnice, ślizgi, rolki toczne i napinające

Podkładki oporowe, elementy uszczelnień i blaty robocze

Łożyska z tekstolitu pracują przy dużych obciążeniach i ograniczonym smarowaniu, np. w walcarkach. W przypadku kół zębatych tekstolit przenosi obciążenia mechaniczne ciszej niż para stal-stal. Na prowadnice i ślizgi tekstolit wybiera się wtedy, gdy potrzebna jest wysoka odporność na ścieranie i dobre właściwości ślizgowe bez ciągłego smarowania.

W przemyśle elektrotechnicznym płyty tekstolitowe pracują jako materiał konstrukcyjny i izolator jednocześnie:

Elementy elektroizolacyjno-konstrukcyjne aparatury rozdzielczej średniego napięcia, a także niskiego i wysokiego

Przekładki i elementy konstrukcyjne transformatorów olejowych

Elementy izolacyjne silników elektrycznych

W transformatorach olejowych płyty z tekstolitu pracują zanurzone w oleju. Odporność na olej oznacza brak degradacji i stałe wymiary w temperaturze pracy układu. Przy zastosowaniu jako izolator wytrzymałość elektryczną gatunku trzeba sprawdzić w karcie materiałowej.

Obróbka i cięcie tekstolitu na wymiar w vermet.com.pl

W vermet przygotowujemy tekstolit na wymiar: od formatek docinanych z płyty po detale wykonane według rysunku technicznego. Dostępne półprodukty to płyty tekstolitowe, wałki, tuleje i krążki. Zamówienie może obejmować sam materiał albo usługę cięcia i obróbki, zarówno dla pojedynczych formatek, jak i dla serii detali.

Dzięki dobrej obrabialności mechanicznej tekstolit można toczyć, frezować, wiercić, gwintować, szlifować i planować, a rozwiercanie daje dokładne otwory pod pasowania. Choć materiał jest łatwy w obróbce, trzeba pilnować temperatury w strefie skrawania.

Obróbkę tekstolitu TCF prowadzi się zwykle na sucho, ostrymi narzędziami z węglików spiekanych i z małym posuwem, co ogranicza przegrzanie i przypalenie krawędzi. Chłodziwa i oleje mogą pogorszyć parametry detali elektroizolacyjnych. Pył z obróbki trzeba odciągać, a operator powinien chronić drogi oddechowe.

Tekstolit posiada budowę warstwową, więc jego wytrzymałość zależy od kierunku obciążenia względem warstw tkaniny. Przy detalach silnie obciążonych kierunek warstw warto zaznaczyć na rysunku.

Dobór technologii cięcia

Technikę rozkroju dobiera się do grubości płyty i geometrii detalu, aby ograniczyć ryzyko delaminacji i uzyskać wysoką jakość krawędzi. Płyty z tekstolitu można ciąć, stosując różne metody:

TechnologiaZastosowanieUwagi
Piła formatowa z tarczą z węglika spiekanego o dużej liczbie zębówproste formatki i pasy z płytyszybkie cięcie prostoliniowe, czysta krawędź bez przypaleń
Cięcie strumieniem wody (WaterJet)kontury i kształty płaskiebrak nagrzewania materiału; przy przebiciu ryzyko rozwarstwienia
Frezowanie i toczenie CNCtuleje, koła zębate, detale z pasowaniaminajwyższa dokładność wymiarowa spośród wymienionych metod

W przypadku formatek dociętych piłą lub strumieniem wody tekstolit można dalej obrabiać na CNC, gdy rysunek wymaga pasowań lub otworów.

Jak zamówić i wycenić elementy na wymiar?

Cena tekstolitu na wymiar zależy od gatunku materiału, specyfikacji wymiarowej, wielkości zamówienia i zakresu obróbki opisanego w dokumentacji.

Każde zapytanie jest wyceniane indywidualnie. Warto w nim podać:

  • gatunek tekstolitu TCF (np. TCF-2 / PF CC 201) albo warunki pracy detalu, jeśli gatunek nie jest ustalony,
  • wymiary i tolerancje lub rysunek techniczny,
  • liczbę sztuk i przewidywaną powtarzalność zamówień,
  • formę półproduktu: płyta, formatka, wałek, tuleja, krążek lub gotowy detal.

Na koszt wpływa też grubość płyt tekstolitowych i wykorzystanie arkusza przy rozkroju. Rysunek można przesłać jako PDF lub plik CAD (DXF, DWG, STEP); kontur zapisany w DXF jest łatwy do przeniesienia na maszynę tnącą. Przy formatkach przeznaczonych do dalszej obróbki warto podać naddatek obróbczy, bo pozwala to dobrać płyty tekstolitowe o właściwej grubości i ograniczyć odpad.

Zespół doradców technicznych vermet.com.pl

Nasi doradcy techniczni pomagają dobrać gatunek tworzywa do warunków pracy detalu. Wskazują właściwy gatunek PF CC, proponują zamiennik dotychczasowego materiału i porównują tekstolit z innymi tworzywami konstrukcyjnymi na bazie polimerów, np. poliamidem odlewanym czy poliacetalem POM. Gdy płyty z tekstolitu nie wystarczają przy pracy w wysokiej temperaturze, alternatywą jest PEEK. Znają wykorzystanie tekstolitu w różnych branżach, od utrzymania ruchu po produkcję aparatury elektrycznej.

Prześlij rysunek techniczny lub specyfikację, a przygotujemy wycenę tekstolitu na wymiar.

Dlaczego warto wybrać naszą firmę?

Decydując się na współpracę z naszą firmą, zyskujesz nie tylko dostęp do najwyższej jakości materiałów, takich jak Tekstolit TcF, Tekstolit PET i wiele innych tworzyw konstrukcyjnych, ale także pełne wsparcie na każdym etapie realizacji projektu. Oferujemy kompleksowe doradztwo techniczne, dzięki czemu możesz liczyć na profesjonalną pomoc w wyborze odpowiedniego materiału, tak aby zoptymalizować koszty i uzyskać najlepsze efekty technologiczne.

GALERIA

Scroll to Top