Vermet

Strona główna » Materiały » Teflon PTFE

Teflon PTFE - właściwości, modyfikacje i formy handlowe

Teflon PTFE, czyli politetrafluoroetylen, to fluoropolimer zaliczany do tworzyw konstrukcyjnych. Łączy wysoką odporność chemiczną, pracę w szerokim zakresie temperatur i niski współczynnik tarcia – jeden z najniższych wśród substancji stałych. Poniżej opisujemy właściwości PTFE, odmiany kompozytowe, formy handlowe, zastosowania i specyfikę obróbki.

Teflon to zarejestrowany znak towarowy firmy The Chemours Company (wcześniej DuPont), natomiast PTFE to nazwa chemiczna materiału, dostępnego także pod markami Polyflon i Tarflen. W vermet.com.pl tworzywo PTFE jest dostępne w postaci półfabrykatów oraz gotowych detali obrabianych CNC, dobieranych do warunków pracy konkretnej maszyny lub instalacji.

Właściwości techniczne i chemiczne PTFE

Politetrafluoroetylen (PTFE) to semikrystaliczny fluoropolimer charakteryzujący się niemal całkowitą odpornością chemiczną oraz stabilnością termiczną w zakresie od -260°C do +260°C. Materiał otrzymuje się przez polimeryzację tetrafluoroetylenu. O właściwościach teflonu decyduje budowa łańcucha: szkielet węglowy jest szczelnie osłonięty atomami fluoru, a wiązanie węgiel-fluor należy do najtrwalszych w chemii organicznej. Ta budowa sprawia, że materiał zachowuje elastyczność w niskich temperaturach, a wysokie temperatury nie powodują jego rozkładu aż do granicy pracy ciągłej. Krótkotrwale PTFE może pracować w temperaturach powyżej +260°C (do ok. +300°C), a topi się w 327°C.

PTFE charakteryzuje się współczynnikiem tarcia 0,06-0,08 przy suchym ślizgu po stali; rzeczywista wartość zależy od kontrmateriału, nacisku i prędkości. Wartości tarcia statycznego i dynamicznego są do siebie zbliżone, dlatego element nie wymaga zwiększonej siły do zainicjowania ruchu i nie przemieszcza się skokowo. Zjawisko drgań ciernych (stick-slip) nie występuje, a w połączeniu z niskim współczynnikiem tarcia daje to płynny przesuw przy małych prędkościach i dobre właściwości ślizgowe bez smarowania. Powierzchnia jest antyadhezyjna, więc większość substancji do niej nie przywiera.

Do najważniejszych cech teflonu PTFE, istotnych przy doborze materiału, należą:

  • odporność chemiczna: odporność na działanie kwasów, zasad, rozpuszczalników organicznych i gorącej pary wodnej, na hydrolizę, promieniowanie UV oraz działanie mikroorganizmów i grzybów; wyjątek stanowią m.in. stopione metale alkaliczne, fluor elementarny i silne czynniki fluorujące, a niektóre związki fluorowcowane powodują odwracalne pęcznienie,
  • parametry fizyczne: wysoka gęstość (ok. 2,2 g/cm³) w porównaniu z większością tworzyw, zerowa chłonność wilgoci, klasa palności V0 (materiał samogasnący), kolor podstawowy biały,
  • parametry elektryczne: jeden z najniższych współczynników dielektrycznych wśród tworzyw sztucznych (εr ok. 2,1) i bardzo niski współczynnik strat, dzięki czemu PTFE znajduje zastosowanie jako izolator w elektrotechnice i technice wysokich częstotliwości,
  • bezpieczeństwo biologiczne: obojętność fizjologiczna, brak zapachu i smaku; atest PZH do kontaktu z żywnością dotyczy konkretnego gatunku i dostawcy, dlatego potwierdza się go w dokumentacji materiału.

Czysty teflon PTFE ma trzy ograniczenia, które trzeba uwzględnić w projekcie. Pierwsze to niska wytrzymałość mechaniczna, a także niska twardość i sztywność. Drugie to płynięcie na zimno (cold flow): pod stałym obciążeniem materiał powoli ulega odkształceniom także w temperaturze pokojowej, co w połączeniu skręcanym oznacza stopniowy spadek docisku uszczelki. Trzecie to niska odporność na promieniowanie wysokoenergetyczne, która wyklucza czysty PTFE m.in. z elementów sterylizowanych radiacyjnie.

Modyfikacje kompozytowe PTFE z napełniaczami

Wprowadzenie napełniaczy proszkowych pozwala zredukować podatność PTFE na pełzanie oraz znacznie zwiększyć jego wytrzymałość mechaniczną i przewodność cieplną. Cząstki napełniacza tworzą w matrycy teflonu szkielet, który przejmuje część obciążenia i hamuje płynięcie polimeru, dzięki czemu elementy dłużej utrzymują wymiar i docisk, a ich żywotność się wydłuża. Każdy napełniacz ma jednak swoje ograniczenia: PTFE z brązem traci właściwości dielektryczne i część odporności chemicznej, a PTFE z węglem i PTFE z grafitem przewodzą prąd, więc nie nadają się na izolatory. Tam, gdzie izolator musi być sztywny, odporny na odkształcenia i zachować dobre właściwości izolacyjne, stosuje się PTFE z włóknem szklanym. Wybór napełniacza zależy więc od planowanego zastosowania detalu.

Odmiana

Właściwości

Typowe zastosowanie

PTFE + 60% brązu

podwyższona twardość; wysoka odporność na ściskanie i zużycie ścierne; przewodność cieplna

łożyska ślizgowe; tuleje

PTFE + 25% węgla

właściwości antystatyczne; obniżona rezystancja; zredukowane pełzanie; dobra odporność na zużycie

elementy pracujące na sucho; elementy pracujące w środowisku wodnym

PTFE + grafit

przewodność cieplna; przewodność elektryczna; dobre właściwości ślizgowe

elementy odprowadzające ładunki elektrostatyczne; uszczelnienia i elementy ślizgowe

PTFE + włókno szklane

wyższa sztywność; stabilność wymiarowa

przylgnie zaworowe; izolatory

PTFE TFM

zdatność do spawania; niższa porowatość; wyższa odporność na pełzanie

elementy łączone przez spawanie; uszczelnienia statyczne i dynamiczne

Odmiana PTFE TFM wyróżnia się na tle innych odmian w tej grupie materiałów. TFM to oznaczenie handlowe materiału opracowanego przez firmę Dyneon, a odpowiedniki innych producentów określa się ogólnie jako modyfikowany PTFE. Czystego teflonu nie da się przetwarzać w stanie uplastycznionym tak jak typowych termoplastów, dlatego jego elementów praktycznie nie łączy się przez spawanie. Modyfikacja struktury polimeru w TFM umożliwia spawanie detali oraz zmniejsza porowatość i pełzanie, co rozszerza zastosowanie PTFE na elementy większe lub o bardziej złożonym kształcie niż wynika z wymiarów półfabrykatu.

Szeroki zakres dostępnych form: płyty teflonowe PTFE, wałki i rury

Dystrybucja PTFE obejmuje standaryzowane półprodukty konstrukcyjne przeznaczone do dalszej obróbki wiórowej oraz formaty specjalistyczne. Wybór formy zależy od geometrii detalu: im bliżej wymiarów gotowej części jest półfabrykat, tym mniej materiału trafia do wióra i tym niższy jest koszt produkcji detalu.

Płyty teflonowe PTFE

Płaskie półfabrykaty o grubości od 1 do 20 mm lub większej, szeroko wykorzystywane jako materiał wyjściowy do wycinania uszczelek i podkładek oraz frezowania płaskich detali.

Wałki teflonowe

Pełne pręty o przekroju okrągłym, wykorzystywane do toczenia pierścieni, tulei i gniazd zaworowych.

Tuleje i rury

Półfabrykaty z otworem, które skracają obróbkę elementów pierścieniowych o dużej średnicy wewnętrznej.

Folie PTFE (teflon)

Cienkie formaty do warstw ślizgowych i przekładek izolacyjnych.

Ceratka PTFE

Tkanina szklana powlekana teflonem, pracująca jako kompozyt w zakresie od -170°C do +260°C (dolną granicę wyznacza tkanina, nie PTFE). Znosi wysokie temperatury listew zgrzewających, dlatego znajduje zastosowanie w przemyśle spożywczym i przy produkcji opakowań: w zgrzewarkach i na taśmach transporterów.

Szerokie zastosowanie w przemyśle

Dzięki połączeniu odporności chemicznej i obojętności biologicznej PTFE (teflon) ma szerokie zastosowanie w wielu gałęziach przemysłu – stanowi standard w aparaturze procesowej w przemyśle chemicznym, spożywczym oraz medycynie. O wyborze teflonu PTFE decyduje zwykle warunek, którego nie spełniają inne tworzywa sztuczne: kontakt z agresywnym medium, praca na sucho bez smarowania albo wymóg obojętności wobec produktu.

W przemyśle chemicznym i aparaturze procesowej teflon PTFE jest wykorzystywany do produkcji uszczelek kołnierzowych, elementów armatury przemysłowej i złączy rurociągów.

Wysoka odporność chemiczna sprawia, że materiał nie reaguje z transportowanym medium, nie zanieczyszcza go i nie ulega korozji. Odporność na działanie chemikaliów w szerokim zakresie temperatur pozwala stosować PTFE tam, gdzie inne tworzywa sztuczne pęcznieją pod wpływem rozpuszczalników. Przy wysokim docisku śrubowym stosuje się odmiany z napełniaczem, które mają większą odporność na pełzanie.

W budowie maszyn teflon jest stosowany w elementach ślizgowych, łożyskach i prowadnicach, gdzie niski współczynnik tarcia i brak efektu stick-slip dają równomierny przesuw bez drgań, również tam, gdzie nie można stosować smaru.

Do produkcji prowadnic i listew ślizgowych używa się zwykle płyt teflonowych, a PTFE z brązem, odporny na ściskanie, stosuje się w łożyskach ślizgowych pod większym obciążeniem, przy którym czysty PTFE nie zapewnia wymaganej trwałości. Mniejsze zużycie współpracujących powierzchni wspiera trwałość i niezawodność węzła.

W elektrotechnice i elektronice PTFE jest wykorzystywany jako izolatory wysokich częstotliwości, w których niski współczynnik dielektryczny ogranicza straty sygnału.

Jego zdolność do pracy w trudnych warunkach, takich jak wysokie temperatury i wilgotne otoczenie, wynika ze stabilności termicznej i zerowej nasiąkliwości, dzięki którym właściwości izolacyjne utrzymują się w czasie eksploatacji.

W przemyśle spożywczym i opakowaniowym PTFE jest wykorzystywany jako powłoka elementów maszyn pakujących.

Przy kontakcie z żywnością znaczenie ma obojętność fizjologiczna materiału. Elementy z materiału odpornego na gorącą parę wodną można myć w wysokiej temperaturze. W technice medycznej zastosowanie PTFE wynika z jego obojętności wobec tkanek.

Obróbka PTFE (teflon)

Obróbka skrawaniem PTFE wymaga precyzyjnego doboru parametrów skrawania ze względu na elastyczność materiału i niską przewodność cieplną. Politetrafluoroetylen daje się ciąć, toczyć, frezować, wiercić i szlifować, ale zachowuje się inaczej niż metale i większość tworzyw konstrukcyjnych.

Elastyczność powoduje, że materiał ugina się pod naciskiem ostrza, zamiast ulegać skrawaniu. Obróbka PTFE wymaga więc ostrych narzędzi i ograniczonego docisku w uchwycie, bo zbyt mocne zamocowanie, np. płyty teflonowej w imadle, odkształca detal, który po zwolnieniu wraca do innego kształtu niż zmierzony na maszynie. Niska przewodność cieplna sprawia z kolei, że ciepło pozostaje w strefie skrawania. Nagrzany materiał zwiększa wymiary, dlatego obróbkę prowadzi się na sucho lub z chłodzeniem sprężonym powietrzem, a przy intensywnym skrawaniu z umiarkowanym chłodzeniem cieczą. Pomiar kontrolny wykonuje się po ostygnięciu detalu do temperatury otoczenia.

Łączenie elementów z teflonu PTFE wymaga osobnej technologii. Antyadhezyjna powierzchnia nie przyjmuje kleju, dlatego łączenie klejowe wymaga wcześniejszego trawienia chemicznego powierzchni. Alternatywą dla klejenia jest spawanie, możliwe w przypadku odmiany TFM.

W vermet.com.pl płyty teflonowe, wałki i tuleje są docinane na wymiar, a gotowe komponenty wykonuje się na zamówienie w technologii CNC, na podstawie rysunku technicznego klienta.

Teflon PTFE – Perfekcyjne rozwiązanie dla każdej branży!

Niezależnie od tego, czy potrzebujesz materiału do produkcji elementów maszyn, uszczelek, izolatorów, czy też specjalistycznych części do przemysłu chemicznego, teflon PTFE sprosta Twoim oczekiwaniom. Jego wszechstronność, trwałość i odporność na trudne warunki sprawiają, że jest niezastąpionym tworzywem w wielu branżach.

Dzięki szerokiemu zakresowi zastosowań i różnorodnym modyfikacjom, teflon PTFE jest materiałem, który dostosuje się do każdego projektu. Wybierając teflon PTFE, wybierasz trwałość, niezawodność i innowację!

Zespół doradztwa technicznego VERMET

Nasi specjaliści wspierają działy utrzymania ruchu i inżynierów w doborze kompozytów PTFE pod konkretne warunki pracy maszyn. Punktem wyjścia doboru są warunki pracy detalu: ta sama część wymaga innej odmiany teflonu w pompie chemicznej, a innej w prowadnicy maszyny pakującej.

Współpraca przebiega w czterech krokach:

  1. Analiza środowiska pracy i zastosowania detalu: temperatura, w tym praca w niskich temperaturach, obciążenie mechaniczne i kontakt z mediami agresywnymi, np. kwasami lub mieszaninami rozpuszczalników,
  2. Dobór odmiany: czysty PTFE albo kompozyt z napełniaczem, gdy wymagana jest wysoka odporność na ściskanie lub ścieranie,
  3. Weryfikacja wymiarowa: dobór formatu (płyty teflonowe PTFE, wałki lub tuleje) z naddatkiem na obróbkę,
  4. Kontakt z doradcą handlowo-technicznym, który przygotowuje ofertę na półprodukty lub gotowe detale.

Do zapytania o detale z teflonu PTFE warto dołączyć rysunek lub wymiary detalu, opis medium i temperatury pracy oraz planowaną wielkość zamówienia, a przy półfabrykatach grubość i format, w jakim mają być dostarczone płyty teflonowe.

GALERIA

Scroll to Top